Geesink's Dollywood maakt stereoscopische film (1953)
Introductie
De eerste Nederlandse stereoscopische 3D-poppenfilm
In het voorjaar van 1953 verscheen in verschillende Nederlandse kranten het nieuws dat Joop Geesink zijn eerste stereoscopische 3D-film had voltooid. De film, getiteld Star of the Screen, werd in opdracht van Philips geproduceerd en was bedoeld om de mogelijkheden van het driedimensionale filmbeeld te demonstreren. De kleurenfilm werd vervaardigd in Technicolor en maakte gebruik van gepolariseerde projectie, waarbij het publiek een speciale bril moest dragen om het diepte-effect te kunnen zien. Daarmee sloot Nederland aan bij de internationale 3D-hype die begin jaren vijftig vanuit Hollywood was overgewaaid.
Opmerkelijk
Voor Joop Geesink betekende de film opnieuw een technisch hoogtepunt. Hoewel Dollywood later tal van innovatieve animatiefilms zou produceren, is Star of the Screen voor zover bekend de enige stereoscopische 3D-poppenfilm die de studio ooit heeft gemaakt. De film vormde tevens een visitekaartje voor Philips, dat zich internationaal wilde profileren als producent van moderne projectieapparatuur. Slechts delen van de film zijn bewaard gebleven, maar dankzij digitale restauratie kon het stereoscopische effect in de 21e eeuw opnieuw worden ervaren.
De drie onderstaande berichten zijn vrijwel identiek, maar elk legt een iets ander accent. Juist daarom is het waardevol om ze alle drie te publiceren. Ze laten zien hoe verschillende kranten hetzelfde persbericht bewerkten.
Historische kanttekening
Deze drie berichten illustreren mooi hoe 1953 het internationale doorbraakjaar van de 3D-film was. In de Verenigde Staten draaiden bioscopen massaal stereoscopische films als Bwana Devil (1952) en House of Wax (1953). Ook in Nederland ontstond enthousiasme voor deze nieuwe techniek, al bleef het aantal producties zeer beperkt. Geesink behoorde daarmee tot de eerste Nederlandse filmmakers die de techniek daadwerkelijk toepasten. Dat hij dit deed in opdracht van Philips is veelzeggend: de film diende niet alleen als reclame voor Philips, maar ook als demonstratie van de nieuwste projectietechniek. De combinatie van Technicolor, stereoscopie en poppenanimatie maakte Star of the Screen tot een uitzonderlijk technisch experiment, dat binnen de Nederlandse filmgeschiedenis een unieke plaats inneemt. Voor zover bekend is Star of the Screen (1953) de enige stereoscopische 3D-poppenfilm die Joop Geesinks Dollywood ooit produceerde.
Tekst uit knipsel:
1. Algemeen Indisch Dagblad – 4 mei 1953
Succes voor Joop Geesink
Joop Geesink (Filmstudio Dollywood, Duivendrecht) heeft telegrafisch het bericht ontvangen dat hem de grote prijs ten deel is gevallen in het derde internationale concours voor reclamefilms ter gelegenheid van de Fiera di Milano (Kermis van Milaan). Tevens is aan zijn vertegenwoordiger in Italië de beker uitgereikt, verbonden aan de eerste prijs, die hij vorig jaar op de Biënnale van Venetië heeft behaald met zijn „Kermesse Fantastique”.
Dit deelde Joop Geesink mede op een conferentie in zijn studio, waar hij tevens zijn eerste 3D-product vertoonde. Dit filmpje (in opdracht van Philips vervaardigd) moet nog gezien worden door een polaroïde bril, maar levert het bewijs dat Nederland niet achterblijft in de verovering van het filmpubliek met de 3D, in casu stereoscopische film.
2. De Waarheid – 30 april 1953
Nederlandse 3-d film
AMSTERDAM, 29 April. — De Nederlandse cineast Joop Geesink heeft zijn eerste 3D filmproduct vertoond, dat wil zeggen de zogenaamde stereoscopische film, die behalve vlaktebeeld ook diepte laat zien.
In een conferentie, die ter gelegenheid van deze Nederlandse 3-d film werd gehouden, wees Joop Geesink er op, dat Nederland niet behoeft achter te blijven. Wat echter op te merken valt is, dat deze drie-dimensionale film een Philips-reclameproduct was. Ook de margarinefirma Van den Bergh en Jurgens wendt de toepassing van deze hogere vorm van filmkunst ten bate van haar handelsbelangen aan. Opnieuw tekent deze ontwikkeling, dat de tegenwoordige regering onze kunstenaars aan hun lot overlaat en in handen doet vallen van kapitalistische ondernemingen, in plaats van de gelegenheid te bieden tot zelfstandige, financieel onbelemmerde experimenten.
3. Het Vrije Volk – 30 april 1953
Nederlandse 3-D-film
Joop Geesink heeft in opdracht van Philips het eerste Nederlandse 3-dimensionale filmpje vervaardigd. Voor het bekijken ervan is een bril met gepolariseerd glas nodig.
Op het derde internationale concours van reclamefilms te Milaan veroverde Joop Geesink de grote prijs.
Terug naar artikel overzicht
