Enorme productielijsten (1957)

Aanleiding

Onderstaand productieoverzicht verscheen in het maandelijkse informatiebulletin van de Nederlandse Beroepsvereniging van Filmers (NBF). De vereniging bracht regelmatig lijsten uit van films die door Nederlandse productiebedrijven waren voltooid. Voor de geschiedenis van Joop Geesink's Dollywood vormen deze overzichten een belangrijke primaire bron, omdat zij een vrijwel maandelijkse registratie geven van de producties die de studio afleverde. Joop Geesink's Dollywood leverde opnieuw een groot aantal reclamefilms, promotiefilms en enkele live-actionproducties voor uiteenlopende opdrachtgevers. De lijst is afkomstig uit het destijds intern verspreide productieoverzicht van de studio en geeft een goed beeld van de veelzijdigheid van het bedrijf. Opvallend is de combinatie van poppenanimatie, live-action, zwart-wit- en kleurenproducties, waarbij regelmatig werd samengewerkt met laboratoria als Cinetone Studio's, Polygoon en Technicolor. Alleen al deze maand werden er 34 (!) producties afgerond.

Veel van deze films zijn tegenwoordig verloren gegaan of slechts fragmentarisch bewaard gebleven. Het overzicht vormt daarom een waardevolle historische bron voor het reconstrueren van de productiegeschiedenis van Joop Geesink's Dollywood en de Nederlandse animatiefilm in de jaren vijftig. Realiseer je dat lijsten als deze niet ongebruikelijk waren bij de overzichten die Dollywood vrijgaf. Het geeft een impressie van de enorme productie van de studio.

Opmerkelijk:

Hoewel de lijst in het NBF-blad verscheen, is het geen complete filmografie van Joop Geesink. De opgave is gebaseerd op producties die voor publicatie werden aangemeld. In de praktijk ontbreken soms films of verschijnen producties een maand eerder of later dan de daadwerkelijke voltooiing. Juist daarom zijn deze NBF-overzichten vooral waardevol als contemporaine productieadministratie, maar moeten ze waar mogelijk worden vergeleken met andere bronnen, zoals bedrijfsarchieven, opdrachtgevers of filmkopieën.

Opmerkelijk-2:

In de jaren vijftig werd de lengte van films meestal uitgedrukt in meters in plaats van minuten. Film was een fysiek materiaal en producenten, laboratoria en bioscopen rekenden met de lengte van de filmstrook. Pas daarna kon de speelduur worden bepaald. Bij de standaard projectiesnelheid van 24 beelden per seconde komt 30 meter 35mm-film overeen met ongeveer 33 seconden en 55 meter met ongeveer één minuut. Daarom vermelden de productieoverzichten van de Nederlandse Beroepsvereniging van Filmers (NBF) de filmlengte vrijwel altijd in meters. Zie ook het tekstkader.

Meters maken

In de filmindustrie werd tot ver in de jaren zestig de lengte van een film vrijwel altijd uitgedrukt in meters film en niet in minuten. Daar waren verschillende redenen voor.
Ten eerste was film een fysiek product. Producenten, laboratoria, monteurs en bioscopen werkten letterlijk met rollen celluloid. Voor hen was het aantal meters belangrijk voor de kosten van de onbelichte film, de ontwikkelingskosten, de montage, het transport en de opslag. Een bestelling aan een laboratorium luidde bijvoorbeeld niet "een film van drie minuten", maar "een film van 80 meter". Daarnaast was de speelduur niet altijd exact. Die hing namelijk af van de projectiesnelheid. Bij stomme films varieerde die vaak tussen ongeveer 16 en 22 beelden per seconde. Pas met de komst van de geluidsfilm werd 24 beelden per seconde de internationale standaard. Daardoor kreeg een bepaalde filmlengte wel een min of meer vaste speelduur, maar in de vakwereld bleef men uit gewoonte en praktische overwegingen toch in meters rekenen.

Voor 35mm-film geldt bij de standaardsnelheid van 24 beelden per seconde ongeveer:

• 30 meter = circa 33 seconden
• 50 meter = circa 55 seconden
• 90 meter = circa 1 minuut 39 seconden
• 270 meter = circa 5 minuten

Dat verklaart ook de NBF-lijst. Daar wordt bijvoorbeeld een film van 55 meter genoemd. Dat komt neer op ongeveer één minuut, wat precies de gebruikelijke lengte was van een bioscoop- of televisiereclame in die periode.